Season Team

• AIAC_1668 - Tumulus of Kamenica - 2000
  The tumulus at Kamenica is situated in the south-eastern corner of the Korça plain. It was very badly damaged during 1997, and since then looters have systematically dug; for this reason the Albanian Rescue Archaeology Unit set up a rescue and research project in close co-operation with the Albanian Institute of Archaeology and the local archaeological office and Museum of Korça. The first phase of the project was dedicated to the preparation work with the aim of clearly defining the damaged and in situ portions of the tumulus. The tumulus was divided into four sectors along the cardinal axes, and the cleaning procedure was carried out contemporaneously in all of them. The next task was to investigate the real extent of the tumulus and the main elements of its architecture. Soon after it became clear that the tumulus of Kamenica was one of the biggest known so far in the country, with a diameter more than 40m and approximate height at the centre of more than 3m. There is one particular feature of the tumulus stratigraphy which is unusual compared with other similar monuments of the region: a thick layer of medium and large size stones used to fill the southern half of the tumulus. The irregular distribution of stone layer and their use only in particular portions of the monument is a characteristic element of the tumulus of Kamenica. During this field season 60 graves were excavated and recorded from the intact portion of the tumulus. In 75% of the cases graves were just simple pits. The second most numerous grave type, almost 20%, were stone-lined graves, the remaining 5% were urn graves. Inhumation was the dominant way of disposing the dead. However cremation was not rare. Single inhumation was the most common burial practice, but there were also cases of multiple burials with two individuals in the same grave. Two are the most preferred ways of disposing the body in the grave: extended and flexed position. Orientation of graves and skeletons does not seem to have followed any strict rule. Grave goods are common, but there are also “poor” graves with no associated objects. Most of the finds are ceramic pots. Body, clothes, head ornaments and jewellery, accessories and weapons are frequently found in developed Iron Age graves. The study of human bones was concentrated this year on the study of the remains carefully collected from the disturbed part of the tumulus. The goal of this study was to evaluate the number of individuals and graves that were damaged by looters, and to extract from the very fragmented material important data such as the gender and age of the individuals.
• AIAC_1760 - Bath at Basilica of Ballsh - 2003
  Nё vitin 2003 sё bashku me bazilikёn e Ballshit u gёrmua edhe banja qё ndodhej aty pranё. Pjesa kryesore e banjёs (me formë afërsisht katërkëndore dhe me përmasa: gjatësi 8.20m, gjerësi maksimale 5.80m), u gërmua plotësisht nga brënda dhe jashtë në të gjithë perimetrin e saj si dhe pjesërisht në pjesët e hipokaustit. Ajo përbëhet nga tre ambiente kryesore, një vaskë dhe një depozitë e vogël për shpërndarjen e ujit. Në anën lindore ,u zbulua pjesërisht një mur paralel ku dallohet dhe pragu i hyrjes për në kompleksin e banjёs. Plani i banjёs ruhet në gjendje të mirë, kurse në lartësi muret ngrihen vetëm paksa mbi dysheme deri në 1,10m. Në krahun jugor të Banjёs gjendet Ambienti i parë (A) që ka formë katërkëndore me përmasa 2,95 x 1,55m. Në këtë ambient gjendet një portë me gjerësi 0.75m e hapur nga jugu e cila lejonte hyrjen për në banjë. Kjo paradhomë në hyrje të banjës, me dysheme të shtruar me pllaka të mëdha gëlqerore dhe të ndërtuara mbi hipokaust, ka qënë e pajisur në faqet anësore më pjesë të ngritura, të përdorura si sofate për tu ulur. Në lindje, në rrëzë të murit, ruhet një kanal shkarkimi me gjerësi dhe lartësi 0.14m. Duke u bazuar nga instalimet, ambienti mund të ketë patur funksionin e tepidarium-it, por njëkohësisht mund të ketë shërbyer edhe si ambjent zhveshjeje (apodyterium). Në perëndim të këtij ambjenti është një vaskë (ambienti D) me përmasa 1 x 1.40m dhe lartësi të ruajtur 1.08m. Vaska furnizohej me ujë nga një tub qeramike dhe ka shumë mundësi që ajo të ketë qënë baseni i ujit të ftohtë. Ambienti (A) lidhet nga ana veriore me sallën qëndrore të banjës ( ambienti B) me një portë me gjerësi 0.75m. Salla ka sipërfaqe ( me përmasa 2.95 x 2.90m) më të madhe se ambientet e tjera. Pllakat prej mermeri të ruajtura në anën lindore tregojnë se dyshemeja ka qënë e shtruar me to, kurse tullat e ngelura duket se kanë shërbyer për ndërtimin e sofatave. Sofatat kanë qënë në qoshet jugperëndimore dhe veriperëndimore, kurse në krahun e kundërt ruhen gjurmët e një vaske të veshur me llaç hidroizolues. Muret e vaskës janë ruajtur deri në lartësinë 0.40m. Në këtë ambient duket se kryhej proçesi i djersitjes, masazhit dhe larjes me ujë të vakët. Një portë me gjerësi 0.67m e hapur në mesin verior të sallës qëndrore të çon në ambientin e fundit të larjes me ujë të nxehtë (caldarium). Caldariumi ka përmasa 2.90 x 1.26m dhe është i ndarë në tre pjesë. Dy anësoret me gjatësi 1.26m dhe gjerësi afërsisht 0.80m, ndahen nga njëra tjetra nga qemeri cilindrik i grykës së furrës dhe oxhakut, i cili u gjend i dëmtuar. Ambienti tjetër (E) në perëndim të Termës ka patur funksionin e depos së ujit (me gjatësi 4m dhe gjerësi 0,60m) dhe është i veshur me llaç hidroizolues. Në murin jugor dhe lindor të saj ruhen tubat e qeramikës që furnizonin vaskën e ujit të ftohtë dhe atë të ujit të nxehtë. Ambienti i fundit i gërmuar është ai i zjarrit dhe ka formë trapezoidale me përmasa 4-4,5m dhe 3,7m. Ambienti i zjarrit nuk është i njëkohshëm me pjesën tjeter të termës dhe muret përveç se të shkëputur janë edhe të ndryshëm përsa i përket teknikës së ndërtimit. Tullat këtu mungojnë dhe muri është i lidhur me baltë. Furra e ndërtuar në mesin verior, mbulohet me qemer cilindrik prej tullash dhe me dy ante që dalin para murit. Në mes të qemerit ka qenë ngritur oxhaku për daljen e tymrave. Gazi i nxehtë i furrës, pasi qarkullon nën dyshemetë e termës, del në hapësirë me anë të dy oxhaqeve të ndërtuar me tubacion qeramike në murin perëndimor të sallës qëndrore. Oxhaku verior u gjet i dëmtuar, pasi mbi të ishte hapur një gropë varri. Shtyllat e hipokaustit ishin ndërtuar me tulla me seksion katërkëndor e rrethor dhe lartësia e tyre shkon nga 0.80m në caladarium në 0.65m në tepidarium. Mbi shtyllat është vendosur shtresa e parë e pllakave prej guri ranor, mbi to llaç gëlqereje me guralecë dhe grimca tullash dhe më pas dyshemeja me pllaka guri apo mermeri. U vu re se terma ishte braktisur para sesa të braktisej vetë Bazilika dhe se mbi muret e saj ishin bërë varrime. Në faqen e jashtme të murit perëndimor është depozituar një shtresë qeramike e shekujve 12-13 që shërben si terminus post quem për ndërtimin e termës.
• AIAC_1776 - Church of Melan - 2004
  Kisha e Melanit, ndodhet në pjesën lindore të Teqesë së Melanit në rrethin e Gjirokatrës. Në përfundim të gërmimeve arkeologjike të vitit 2004, u arrit të zbulohej tërësisht planimetria e kishës njënefëshe. Kisha ka gjatësi lindje – perëndim: 9,89m – 10,09m pa absidën dhe gjerësi 5,77m – 5,85m. Absida ka formë gjysmërrethore nga brenda dhe gjysmëeleptike nga jashtë. Muret kanë relativisht trashësi të madhe: muri lindor shkon nga 0,74m në pjesën jugore në 0,89m në atë veriore. Muri verior është i gjerë 0,92m, ai jugor 0,81m, perëndimori 0,85m, ndërsa trashësia në aksin e absidës arrin në 1,59m. Nga gërmimi dolën tre shtresa: shtresa e parë (K001) përbëhej nga depozitë mbetjesh të përziera; shtresa e dytë (K002) përfaqësohej nga një depozitë rrënojash; ndërsa shtresa e tretë (K003) përfaqësohej nga mbeturina druri të dekompozuara të përziera me gozhdë hekuri. Shtresa e parë arkeologjike mbulonte gjithë monumentin duke u shtrirë 2m-3m edhe jashë mureve të tij. Trashësia e kësaj shtrese arrinte deri në 1,10m dhe përbëhej nga mbetje organike, gurë të grumbulluar, fragmente tjegullash, pitosash, skulpture arkitektonike dhe dekorative. Numrin më të madh të tjegullave e përbënin ato të antikitetit të vonë, më pak ato të periudhës helenistike (shekujt 3-2 p.Kr.) dhe një fragment i vetëm mesjetar (i shekullit të 13 m.Kr.). Enët e qeramikës përfaqësoheshin nga fragmente pitosash, amforash dhe pitosash të zbukuruar me vija të inçizuara ose me reliev të datuara në periudhën antike të vonë. Fragmentet e skulpturës arkitektonike dhe ato të mobilimit janë të punuara në gur gëlqeror e mermer, dhe i përkasin kolonave, kapitel-imposteve, kornizave, suprinave dhe këmbëve të tavolinave. Shtresa e dytë arkeologjike me trashësi 1,80m, përbëhej nga gurë të rrëzuar nga muret, kupola dhe qemeri, llaç me ngjyrë të kuqerremtë. Shtresa e tretë, e depozituar mbi dyshemenë e kishës, ishte e trashë vetëm 0,10m dhe përbëhej nga mbetje drusore e gozhdë hekuri. Në përfundim të gërmimeve u vu re se, Kisha e Melanit është e tipit sallë me kupolë, me formë më të zgjatur në plan. Pjesa qëndrore ka qenë e mbuluar me një kupolë të mbështetur mbi katër harqe. Nisur nga distancat ndërmjet pilastrave të kupolës mund të thuhet se kupola nuk ka pasur formë rrethore por eliptike. Kisha ka dy hyrje, kryesorja është në mesin e murit perëndimor, ndërsa tjetra në anën perëndimore të murit jugor. Dyshemeja e kishës është e shtruar me pllaka shtufi. Muret e brëndshëm të kishës kanë qënë të patinuar me llaç gëlqereje. Suvaja është lënë e pangjyrosur dhe pa pikturim. Kisha e Melanit duke bërë pjesë në grupin e kishave njënefëshe të tipit sallë me kupolë, datohet në fillimet e shekullit të 17.
• AIAC_1779 - The Basilica of Ballsh - 2003
  Gërmimet e kryera në muajt maj-qershor të vitit 2003 në Bazilikën e Ballshit u përqëndruan në pjesën lindore të monumentit dhe në Termën e cila ndodhet në veri të tij. Bazilika u gërmua në anën e jashtme të tri absidave, në anën e brendshme të sanktuarit, në nefin qëndror dhe pjesa lindore e nefeve anësore. Gjithashtu në këtë sezon gërmimesh u punua dhe në kapelën jugore të bazilikës për sqarimin e planimetrisë së saj. Absidat të cilat janë trifaqëshe nga jashtë dhe gjysmërrethore nga brënda, i përkasin të njëjtës kohë ndërtimi. Në pjesën e poshtme të absidave ngrihen disa radhë me tulla dhe mbi to muratura është ndërtuar kryesisht me gurë, nga të cilët një pjesë janë blloqe të ripërdorur të ardhur nga qyteti antik i Bylisit (7 km larg Bazilikës). Të dyja faqet e muraturës janë ndërtuar kryesisht me gurë të mëdhenj, përgjithësisht të skuadruar, ndërsa mbushja është bërë me gurë më të vegjël. Brenda absidës qëndrore ruhet në gjëndje të mirë sintroni, i cili ka katër shkallë. Tri shkallët e sipërme janë të veshura me pllaka mermeri, kurse shkalla e fundit është e veshur me suva llaçi dhe me pluhur tulle. Dyshemeja ka qenë e ndërtuar me tulla dhe pllaka mermeri të vendosura mbi një shtrat të krijuar nga mbetjet e shumta të suvasë. Poshtë dyshemesë në fjalë, në nivelin shkallës së fundit ruhen gjurmët e një dyshemeje tjetër. Poshtë kësaj të fundit, në profilin e një sondazhi të kryer gjatë aksit lindje-perëndim u vërejtën mbetje edhe të dy dyshemeve më të hershme. Dyshemeja më e vjetër ndodhet në fundin e shkallës së sintronit, kurse e dyta 0,25-0,27m sipër saj. Nga dyshemeja e fundit ruhen vetëm mbetje të shtratit të ndërtuar me një përzierje rëre dhe argjile me ngjyrë të verdhë në okër, kurse nga e dyta një shtrat me gurë të vegjël dhe llaç gëlqereje. Në aksin e sanktuarit rreth 2,45m nga sintroni, ruhet suporti i tavolinës së altarit, që duket se lidhet me dyshemenë e parafundit të bazilikës. Suporti eshtë i ndërtuar në muraturë nga e cila ruhet vetëm një radhë me gurë të madhësisë mesatare të lidhur me llaç. Ngjitur me bazamentin e tavolinës u zbulua depoja e relikeve ku fundi i saj u gjend i dëmtuar. Ajo është e veshur me pllaka të holla mermeri dhe me dimensione 0,35 x 0,25m. Komunikimi i sanktuarit me nefin jugor bëhet me anë të një kalimi me gjerësi 1m, ku ruhen gjurmët e pllakave të dyshemesë. Edhe në nefin jugor u gërmua pjesërisht sanktuari. Mendohet qё tё ketё funksionuar si një kapelë pasi është i pajisur me një tavolinë altari dhe me një sintron. Sintroni konsiston në një shkallë të vetme të ndërtuar me muraturë kryesisht prej tullash. Kjo shkallë e sintronit është e vendosur mbi pllaka mermeri, kurse pjesa e sipërme mbulohet nga një dysheme e ndërtuar me tulla dhe tjegulla. Shtrati i saj është i njënjtë me shtratin e dyshemesë së sanktuarit të nefit qëndror. Punime më të rëndësishme me karakter pastrimi, të shoqëruara edhe me sondazhe të vogla, u kryen në portikun e bazilikës me qëllim sqarimin e arkitekturës së tij. Nga këto sondazhe u zbuluan pjesë të stilobatit të portikut dhe disa fragmente skulpture arkitektonike. Anekset që ndodhen në veri të ekzonarteksit të Bazilikës, u ndanë në katër kuadrate dhe filloi gërmimi vetëm në kuadratin juglindor të secilit aneks. Dyshemeja e ambientit verior është ndërtuar me dhe të ngjeshur mbi një shtresë rrënoje çatije me gjurmë të shumta djegie të fuqishme. Midis tjegullave të çatisë dhe truallit tepër të djegur, kishte një shtresë enësh (tasa dhe pjata) me glazurë dhe vorba kuzhine të shekulli të 14. Në këtë shtresë u gjet dhe një monedhë venedikase e Giovani Soranzos (1312-1328). Një tjetër monedhë e venedikase e Jacopo Tiepolo (1229-1249), u gjet në kuadratin e aneksit të parë, por kjo i takonte një shtrese më të hershme, edhe ajo me gjurmë djegieje. Po në të njënjtën shtresë në një kuadrat të hapur në lindje të termës u gjet një monedhë e Manfred Hohenstaufen-it despot i Romanisë (1259-1266).
• AIAC_1780 - Church of Shën Jan - 2002
  Sezoni i dytë i gërmimeve të ndërmarra në vitin 2002 në kishën e Shën Janit u përqëndrua në zbulimin e plotë të monumentit, pasi u gërmuan plotësisht nefet anësore dhe pjesët e mbetura të narteksit dhe ekzonarteksit. Nefi qendror është me gjatesi 14,35 – 14,50m dhe gjeresi 4,75 - 4,95m, ndërsa korda e absidës 2,85m dhe thellesi 3,75m. Narteksi ka një gjerësi 11,50m dhe gjatësi 3,95m. Nefet anësore kanë afërsisht të njëjtën gjatësi, kurse gjerësitë ndryshojnë përkatësisht: jugori 2.60m dhe veriori 2.50m. Ata ndahen mes tyre me arkada mbi shtylla të murëzuara. Secila arkadë ka tre harqe, nga të cilët njëri ndodhet në zonën e sanktuarit. Gjatë gërmimit të nefit jugor u zbulua një portë monumentale me dy ante, ku këto dy të fundit ne një fazë të dytë janë realizuar si modifikim i pilastrave dhe shtyllave të murëzuara të strehës së kësaj hyrjeje. Porta në një fazë të dytë mund të jetë ngushtuar nga 1,30m në 0,70m. Po ashtu në këtë sezon u gërmuan dy varre në nefin qendror, njëri që gjendej nën dyshemenë e nefit, ndërsa në tjetrin skeleti ishte vendosur mbi një nga bazamentet e ambonit, i cili ruhet në një gjendje shumë të mirë.
• AIAC_1780 - Church of Shën Jan - 2003
  The archaeological season of 2003, discovered a three nave basilica, with arches, three apses on the east side and a narthex on the west side. The central apse is a three-sided structure on the outside and its interior is of semicircle shape. The northern apse is semicircular, whereas the shape of the southern apse was not determined during this excavation season. The excavation revealed four entrances with porches: one on the west and the other on the north of the narthex, while the two others were on the north side, approximately in the middle of the lateral aisles. A large quantity of frescos fragments was also found. The construction materials yielded by the excavations consist mainly of stones, bricks and tiles. The latter are of different types and sizes and some of them bear monograms.